नॉर्वेजियन नोबेल समितीने वेनेझुएलाच्या विरोधी पक्ष नेत्या मारिया कोरिना माचाडो यांना २०२५ चा नोबेल शांतता पुरस्कार जाहीर केला आहे. त्यांना हा सन्मान लोकशाही हक्कांसाठीच्या त्यांच्या न थकणाऱ्या संघर्षासाठी आणि हुकूमशाहीतून शांततापूर्ण लोकशाहीकडे नेण्याच्या प्रयत्नांसाठी देण्यात आला आहे. समितीने त्यांना “अंधारातही लोकशाहीचा दिवा प्रज्वलित ठेवणारी धैर्यशाली महिला” असे संबोधले.
—
🕊️ शांततेची आणि लोकशाहीची ज्योत प्रज्वलित ठेवणारी नेत्री
वेनेझुएलाच्या लोकशाही समर्थक चळवळीतील एक महत्त्वपूर्ण व्यक्तिमत्त्व असलेल्या माचाडो या लॅटिन अमेरिकेतील नागरिक धैर्याचे प्रतीक मानल्या जातात. अनेक वर्षांपासून त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो यांच्या दडपशाही राजवटीविरोधात आवाज उठवला आहे. धमक्या, अटक आणि राजकीय छळ यांचा सामना करूनही त्या आपल्या देशातच राहिल्या आणि शांततामय विरोध तसेच स्वतंत्र निवडणुकांच्या मागणीद्वारे लाखो नागरिकांना प्रेरणा दिली.
नोबेल समितीने म्हटले की, “मारिया माचाडो यांनी दाखवून दिले की लोकशाहीचे साधन म्हणजेच शांततेचे साधन आहे. त्या अशा भविष्याचे प्रतीक आहेत जिथे नागरिकांचे मूलभूत हक्क सुरक्षित राहतात आणि त्यांचा आवाज ऐकला जातो.”
—
🗳️ वेनेझुएलाच्या निवडणुकीत माचाडो यांची भूमिका
२०२४ च्या वादग्रस्त वेनेझुएला निवडणुकीत शासनाने त्यांच्या उमेदवारीवर बंदी घातली होती. तरीही त्यांनी विरोधी गटाचे प्रतिनिधी एडमंडो गोंझालेझ उरुतिया यांना पाठिंबा दिला. त्यांनी नागरिकांच्या पुढाकाराने मतदान केंद्रांचे निरीक्षण, मतमोजणीचे दस्तावेजीकरण आणि निवडणूक गैरप्रकार उघड करण्याचे अभियान चालवले, जेव्हा सरकार विरोधकांना दडपण्याचा प्रयत्न करत होती.
—
👩💼 मारिया कोरिना माचाडो कोण आहेत?
मारिया माचाडो या “वेंटे वेनेझुएला” या राजकीय पक्षाच्या राष्ट्रीय समन्वयक आहेत, ज्याची स्थापना त्यांनी २०१३ मध्ये केली. त्या वेनेझुएलाच्या राष्ट्रीय सभेच्या माजी सदस्या आहेत.
त्यांनी “सुमाते” (स्वतंत्र निवडणुकीसाठी कार्य करणारा नागरी संघटना) आणि “सोयवेनेझुएला” (लोकशाही परिवर्तनासाठीचे गठबंधन) यांचीही स्थापना केली.
२०१४ मध्ये अमेरिकन राज्य संघटनेत (OAS) वेनेझुएलातील मानवी हक्कांचे उल्लंघन उघड केल्यानंतर त्यांना संसदेतून हकालपट्टी करण्यात आली. त्यांच्यावर देशद्रोह, कटकारस्थान, प्रवासबंदी आणि राजकीय अपात्रतेचे आरोप ठेवण्यात आले.
मारिया माचाडो यांनी युनिव्हर्सिडाड कॅथोलिका आंद्रेस बेलो येथून औद्योगिक अभियांत्रिकी पदवी घेतली असून IESA संस्थेतून वित्तशास्त्रात विशेष शिक्षण घेतले आहे.
—
🌍 निष्कर्ष
मारिया कोरिना माचाडो या आज लोकशाही आणि मानवी अधिकारांच्या लढाईचे जागतिक प्रतीक बनल्या आहेत. त्यांनी दाखवून दिले की शांततेच्या मार्गानेही परिवर्तन शक्य आहे, आणि म्हणूनच २०२५ चा नोबेल शांतता पुरस्कार त्यांच्या कार्याला योग्य सन्मान देतो.
