जम्मू-काश्मीरच्या रियासी जिल्ह्यातील दोन डोंगरांदरम्यान उभारलेला चिनाब पूल हा जगातील सर्वात उंच रेल्वे आर्च पूल ठरतो. 359 मीटर उंचीचा हा पूल एफिल टॉवरपेक्षा देखील उंच असून, उधमपूर-श्रीनगर-बारामुल्ला रेल्वे लिंक (USBRL) प्रकल्पाचा तो अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे.
हा पूल म्हणजे भारतीय अभियांत्रिकीचे अद्भुत उदाहरण आहे. इस्पात व काँक्रीटपासून तयार केलेला हा पूल अत्यंत प्रतिकूल हवामान, तापमानात बदल व भूकंपाला तोंड देण्यास सक्षम आहे.
—
पंतप्रधान मोदींच्या हस्ते उद्घाटन
आज पंतप्रधान नरेंद्र मोदी जम्मू-काश्मीरसाठी दोन वंदे भारत एक्सप्रेस ट्रेन्सची भेट देणार असून, त्याचवेळी चिनाब पूलाचंही अधिकृत उद्घाटन होणार आहे. रेल्वेने काश्मीरपर्यंत पोहोचण्याचं स्वप्न या ऐतिहासिक प्रकल्पामुळे प्रत्यक्षात उतरलं आहे.
—
चिनाब पूलाच्या १० महत्त्वाच्या वैशिष्ट्यांचा आढावा:
1. पूलची उंची 359 मीटर आहे, तर एफिल टॉवरची उंची फक्त 330 मीटर.
2. पूलाची लांबी 1315 मीटर आणि रुंदी 13 मीटर आहे.
3. या प्रकल्पासाठी सुमारे 1486 कोटी रुपयांचा खर्च झाला आहे.
4. 266 किमी/तास वेगाने वाहणाऱ्या वाऱ्यांचा सामना पूल करू शकतो.
5. 120 वर्षांची स्ट्रक्चरल गॅरंटी दिली गेली आहे.
6. पूलात 112 सेन्सर्स बसवले आहेत जे तापमान, वारा, कंपन यांचा तपशील देतील.
7. पूल उभारण्यासाठी 30,350 मेट्रिक टन स्टीलचा वापर झाला आहे.
8. उत्तर रेल्वे, कोकण रेल्वे, केआरसीएल, अफकॉन यांनी मिळून काम केले.
9. DRDO, GSI, IIT दिल्ली आणि IIT रुडकी यांनी सल्लागार भूमिका बजावली.
10. अत्याधुनिक 150 सर्व्हर नियंत्रण यंत्रणा पूलाच्या सुरक्षेसाठी तयार करण्यात आली आहे.
—
अभियांत्रिकीचा पराक्रम: धडकी भरवणाऱ्या खोल दऱ्या आणि धैर्य
ज्या जागेवर हा पूल उभारला गेला, तिथे चिनाब नदीच्या खोल दरीत डोकावलं की अंगावर काटा येतो. पण भारतीय अभियंत्यांच्या मेहनती, जिद्द आणि चिकाटीमुळे अशक्य वाटणारा हा प्रकल्प साकार झाला.
—
“मी तेव्हा ७वीत होतो…” – माजी मुख्यमंत्री उमर अब्दुल्ला यांची भावना
चिनाब पूल पाहताना माजी मुख्यमंत्री उमर अब्दुल्ला भावूक झाले. त्यांनी सांगितले, “जेव्हा मी सातवीत होतो, तेव्हा या प्रकल्पाचा आरंभ झाला. आज त्याचे यश पाहून अभिमान वाटतो.”
—
भारतीय रेल्वेचं स्वप्न आता साकार
काही वर्षांपूर्वीपर्यंत जे अशक्य वाटत होतं, ते चिनाब पूलामुळे शक्य झालं आहे. हे केवळ एक पूल नाही, तर भारतीय तंत्रज्ञान आणि धैर्याचं प्रतीक आहे.
—
संपादकीय जोड:
हा पूल केवळ रेल्वेचा भाग नाही, तर भारतीय स्वप्नांचं, जिद्दीचं आणि आधुनिक भारताच्या आत्मविश्वासाचं जिवंत उदाहरण आहे. यातून प्रेरणा घेऊन अशा आणखी प्रकल्पांची अपेक्षा ठेवता येते.