फॅटी लिव्हर (Fatty Liver) सध्या एक सर्वसामान्य आरोग्य समस्या बनत चालली आहे. चुकीचा आहार आणि अस्वस्थ जीवनशैलीमुळे याचे प्रमाण वेगाने वाढत आहे. यातील सर्वात मोठी अडचण म्हणजे सुरुवातीच्या टप्प्यात त्याची लक्षणे स्पष्ट दिसत नाहीत. परंतु, पायांमध्ये दिसणाऱ्या एका खास चिन्हावरून (Fatty Liver Warning Sign in Leg) त्याचा अंदाज घेता येऊ शकतो.
—
फॅटी लिव्हरची ओळख कशी पटवावी?
फॅटी लिव्हरची समस्या वेगाने वाढते
वेळेवर उपचार न झाल्यास ती लिव्हर सिरोसिसमध्ये बदलू शकते
फॅटी लिव्हरचे एक महत्वाचे लक्षण पायांमध्येही दिसून येते
लाइफस्टाईल डेस्क, नवी दिल्ली – फॅटी लिव्हरला अनेकदा ‘सायलेंट किलर’ म्हटले जाते कारण सुरुवातीला त्याची चिन्हे सहज ओळखू येत नाहीत. मात्र, शरीर आपल्याला वेगवेगळ्या संकेतांद्वारे सावध करत असते. त्यापैकीच एक लक्षण पायांमध्ये दिसते.
अनेकदा लोक पायांमध्ये दिसणारे हे लक्षण (Fatty Liver Signs in Legs) दुर्लक्ष करतात. पण असे केल्याने आजार गंभीर स्वरूप धारण करू शकतो. त्यामुळे हे संकेत वेळेवर ओळखणे गरजेचे आहे. याबद्दल गॅस्ट्रोएन्टेरॉलॉजिस्ट डॉ. प्रदीप वेकारिया यांनी एका व्हिडिओत सविस्तर माहिती दिली आहे. चला जाणून घेऊया, पायांमध्ये फॅटी लिव्हरचा लक्षण कसे दिसते.
—
पायांमध्ये फॅटी लिव्हरचा इशारा
साधारणपणे लोक पायांची सूज ही थकवा, किडनीचे आजार किंवा हृदयविकाराशी जोडतात. मात्र ही लिव्हरच्या कार्यक्षमतेतील बिघाडाची देखील लक्षणे असू शकते.
खरं तर, निरोगी लिव्हर प्रामुख्याने अल्ब्युमिन नावाचा प्रोटीन तयार करतो. पण लिव्हरमध्ये चरबी साठू लागल्यास अल्ब्युमिनचे उत्पादन कमी होते. त्यामुळे रक्तवाहिन्यांमधील द्रव (Fluid) ऊतींमध्ये जाऊन साचतो आणि पाय, घोटे व तळव्यांमध्ये सूज येते.
ही सूज दाबल्यावर गड्ढ्यासारखी बसते आणि दिवसभराच्या कामानंतर अधिक वाढते.
—
फॅटी लिव्हरपासून बचावासाठी काय करावे?
हेल्दी आहार घ्या – आहारातून साखर, रिफाइंड कार्बोहायड्रेट्स आणि प्रोसेस्ड फूड जवळपास पूर्णपणे काढून टाका. त्याऐवजी भाजीपाला, फळे, संपूर्ण धान्ये, डाळी आणि उच्च-तंतुमय (High-Fiber) अन्नाचा समावेश करा. हिरव्या पालेभाज्या, अक्रोड, तसेच ओमेगा-3 फॅटी ॲसिडयुक्त फॅटी फिश लिव्हरमधील सूज कमी करण्यात उपयुक्त ठरतात.
नियमित व्यायाम – आठवड्यात किमान पाच दिवस 30-45 मिनिटे मध्यम तीव्रतेचा व्यायाम जरूर करा. ब्रिस्क वॉकिंग, धावणे, सायकल चालवणे आणि पोहणे यांसारख्या एरोबिक व्यायामामुळे शरीरातील अतिरिक्त चरबी कमी होण्यास मदत होते.
वजन कमी करा – लठ्ठपणा हा फॅटी लिव्हरचा मुख्य कारणांपैकी एक आहे. जर वजन जास्त असेल तर त्यातील किमान 5-10% वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करा. यामुळे लिव्हरमधील साचलेली चरबी आणि सूज लक्षणीयरीत्या कमी होते.
दारू टाळा – दारू लिव्हरला मोठ्या प्रमाणात हानी पोहोचवते आणि आजार बळावतो. त्यामुळे अल्कोहोलचे सेवन टाळावे.
नियमित तपासण्या करा – जर तुम्हाला लठ्ठपणा, मधुमेह, उच्च कोलेस्ट्रॉल किंवा हायपरटेन्शन असेल तर नियमितपणे लिव्हर फंक्शन टेस्ट आणि अल्ट्रासाऊंड करून घ्या, जेणेकरून आजार
लवकर ओळखता येईल आणि योग्य उपचार करता येतील.
