पंतप्रधान मोदींकडून आज नवी मुंबई विमानतळाचे उद्घाटन

देशातील सर्वात मोठ्या हरित विमानतळाच्या वैशिष्ट्यांचा आढावा

नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (NMIA) हा देशातील सर्वात मोठा हरित विमानतळ प्रकल्प आज औपचारिकपणे सुरू होत आहे. पनवेलजवळील 1,160 हेक्टर जागेवर उभारलेला हा आधुनिक विमानतळ पर्यावरणपूरक वैशिष्ट्ये, अत्याधुनिक सुविधा आणि सुंदर वास्तुकलेसह सजला आहे. मुंबईतील विद्यमान छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील गर्दी कमी करत हा विमानतळ देश-विदेशातील प्रवाशांसाठी भविष्यातील दर्जेदार हवाई प्रवासाची नवी दिशा ठरणार आहे.

आज दुपारी सुमारे 3 वाजता पंतप्रधान नरेंद्र मोदी विमानतळाची पाहणी करतील आणि 3:30 वाजता NMIA चे औपचारिक उद्घाटन करतील. हा मुंबईतील दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ असून देशातील सर्वात मोठा हरित प्रकल्प आहे. तब्बल 19,650 कोटी रुपयांचा हा उपक्रम वार्षिक 3.25 दशलक्ष मेट्रिक टन कार्गो आणि 90 कोटी प्रवाशांना हाताळण्याची क्षमता उभारणार आहे.

—

स्थान व पोहोच

नवी मुंबई विमानतळ पनवेल तालुक्यात, मुंबईपासून 46 किमी आणि पुण्यापासून सुमारे 120 किमी अंतरावर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग 48 आणि अमरा मार्ग यांच्या मधोमध असलेले हे स्थान मुंबई-पुणे महामार्गालगत असल्यामुळे प्रवास सुलभ झाला आहे. मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेवरील नव्या लिंक रस्त्यामुळे पुण्याहून NMIA पर्यंतचा प्रवास तब्बल अडीच तासांनी कमी होणार आहे.

वाशी, अलीबाग, ठाणे, कर्जत आणि लोणावळा अशा परिसरातील प्रवाशांना विद्यमान विमानतळापर्यंत जाण्यास लागणारा वेळ NMIA मुळे मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. सायन-पनवेल महामार्ग, पाम बीच रोड, अमरा मार्ग (NH348A), NH548 आणि मुंबई ट्रान्स हार्बर लिंक (MTHL) द्वारे उत्तर व मध्य मुंबईशी विमानतळाचे जोडलेले जाळे अधिक सशक्त झाले आहे. याशिवाय सध्या बांधकामाधीन 21.8 किमी उलवे कोस्टल रोड व अतल सेतूच्या माध्यमातून पश्चिम किनाऱ्याला थेट विमानतळाशी जोडले जाईल.

—

डिझाइन आणि सुविधा

लंडनस्थित झाहा हादीद आर्किटेक्ट्सने डिझाइन केलेल्या NMIA चे टर्मिनल भारताच्या राष्ट्रीय फुल कमळावरून प्रेरित आहे. काचेच्या भिंती आणि जाळीदार डिझाइनमुळे नैसर्गिक प्रकाश आंतरिक भागात पोहोचतो, तसेच जागा थंड राहते. विमानतळावर महाराष्ट्राच्या इतिहास व संस्कृतीवर आधारित कलाकृतींचे प्रदर्शन ठेवले जाणार असून दोन स्वतंत्र संग्रहालयेही उभारली जाणार आहेत.

पर्यावरणपूरक संचालनासाठी NMIA ला सौर उर्जा (47 मेगावॅट), शाश्वत विमान इंधन (SAF) साठवण सुविधा, इलेक्ट्रिक बस सेवा आणि देशातील पहिली वॉटर टॅक्सी सेवा असे नाविन्यपूर्ण उपक्रम जोडले आहेत. टर्मिनल आणि शहराच्या बाजूच्या भागांना जोडणारी ऑटोमेटेड पीपल मूव्हर (APM) सेवा प्रवाशांना अखंड व सुलभ प्रवासाचा अनुभव देईल.

—

टर्मिनल्स, धावपट्ट्या व प्रवासी क्षमता

पहिल्या टप्प्यात NMIA दरवर्षी 2 कोटी प्रवाशांची क्षमता हाताळणार असून प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर ही क्षमता 9 कोटीपर्यंत वाढेल. येथे चार टर्मिनल्स व दोन समांतर धावपट्ट्या असतील ज्या देशांतर्गत व आंतरराष्ट्रीय दोन्ही प्रकारच्या उड्डाणांना सक्षमरीत्या हाताळतील. तसेच 2026 मध्ये सुरू होऊन 2030 पर्यंत पूर्ण होणारे स्वतंत्र VVIP टर्मिनल सेलिब्रिटी, व्यावसायिक आणि उच्चस्तरीय अधिकाऱ्यांसाठी उपलब्ध होणार आहे.

—

एअरलाइन्स व उड्डाण सेवा

इंडिगो, एअर इंडिया आणि अकासा एअर या तीन प्रमुख एअरलाइन्स NMIA मधून सेवा सुरू करणाऱ्या पहिल्या कंपन्या ठरणार आहेत.

इंडिगो: मार्च 2026 पर्यंत 79 दररोजच्या उड्डाणांसह 14 आंतरराष्ट्रीय मार्गांवर सेवा सुरू करेल व नोव्हेंबर 2026 पर्यंत 100 हून अधिक दैनिक उड्डाणे सुरू होतील.

एअर इंडिया एक्सप्रेस: सुरुवातीला 20 देशांतर्गत उड्डाणांसह सुरू होऊन 2026 च्या मध्यापर्यंत 55 दररोजच्या उड्डाणांमध्ये 5 आंतरराष्ट्रीय मार्गांचा समावेश करेल.

अकासा एअर: आठवड्याला 100 देशांतर्गत उड्डाणांसह सुरुवात करून 300 देशांतर्गत व 50 आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांपर्यंत सेवा वाढवेल.

—

हा विमानतळ केवळ मुंबई व महाराष्ट्राचाच नव्हे तर देशाच्या विमानवाहतूक क्षेत्रासाठीही नवा अध्याय ठरेल, ज्यामुळे प्रवाशांना जलद, आधुनिक व पर्यावरणपूरक प्रवासाचा अनुभव मिळणार आहे.